Wednesday, July 4, 2018

"भान"

          व्हाट्सअप्पच्या एका चुकीच्या msg मुळे किती टोकाची विध्वंसक गोष्ट घडू शकते हे साऱ्या जगाने शरमलेल्या डोळ्यांनी पाहिलं. आधुनिकतेचा आणि पुरोगामीत्वाचा ढोल बडवत आपण कुठेतरी चुकीच्या रस्त्याने जात आहोत का? हे बघण्याची वेळ आज आपण आपल्यावर आणलीय. पोरं पळवून न्यायची टोळी आली अशी अफवा ऐकून आपण त्यांचा जीव घोटला पण आपला सद्सद्विवेक केव्हाच कोणीतरी पळवून घेऊन गेलंय हे आपल्याला कधी कळणार आहे. प्रगत तंत्रज्ञानाचा वापर करताना आपण ना "जाण" ठेवतोय ना "भान".

- डॉ संदीप सोमेश्वर टोंगळे.

Tuesday, May 22, 2018

"जनसामान्यांचा बिग बॉस......"

          आज काल रिऍलिटी टीव्ही शोच वारं खूपच पसरत चाललं आहे. टीव्ही हे खूप प्रभावी प्रसारमाध्यम आहे त्यामुळे त्यावर दाखविण्यात येणाऱ्या बऱ्याच गोष्टींचा प्रभाव जनसामान्यांच्या मनावर पडत असतो. मला कोणावर टीका करायची नाहीये पण "बिग बॉस" सारख्या कार्यक्रमातून आपण समाजापर्यंत कसला संदेश देत आहोत हेच समजत नाहीये. उच्चभ्रू समजले जाणारे सेलिब्रेटी एकत्र एका घरात राहतात, भांडण करतात, प्रेम करतात, गेम खेळतात मग या गोष्टींशी जनसामान्यांचा संबंध काय......? त्यातून कोणता चांगला प्रभावी संदेश आपण समाजापर्यंत पोहोचविण्याचा प्रयत्न करत आहोत......? या बाबतीत माझं मत कदाचित चुकतही असेल पण मला वाटतं की "बिग बॉस" या टीव्ही शो ने एक "जनसामान्यांचा बिग बॉस" हा रिऍलिटी शो सुरू करावा. त्यात रोज खस्ता खात स्वतःच कुटुंब चालवणारा गरीब नोकरदार, निसर्गाशी लढत स्वतःचा उदरनिर्वाह करणारा गरीब शेतकरी, गरिबीतून उच्च शिक्षण घेऊन नोकरीसाठी वणवण भटकणारा तरुण, रस्त्यावर छोटंसं दुकान मांडून व्यवसाय करणारा गरीब उद्योजक, ए सी ऑफिस मध्ये बसून व्यवसाय करणारे उच्चभ्रू व्यवसायिक, तळहाताच्या फोडाप्रमाणे जनतेची काळजी घेणारे आणि सेवा करणारे (?) लोकनियुक्त प्रतिनिधी, समाजाप्रती बांधिलकी जोपासून समाजसेवेचं व्रत बाळगणारे समाजसेवक, या जनसामान्यांचाच घटक असणारे पण स्वतःच्या कर्तृत्वाने पोस्ट मिळविलेले प्रशासकीय अधिकारी, याच समाजाच्या आरोग्यव्यवस्थेवर उदरनिर्वाह करणारे डॉक्टर, इंजिनियर, लोकनियुक्त आमदार, खासदार, या सर्वांना न्याय मिळवून देणारे न्यायाधीश, मुख्यमंत्री आणि पंतप्रधान या सर्वांचाच या "जनसामान्यांचा बिग बॉस" मध्ये समावेश असावा. या सर्वांना दहाच दिवस एकत्र एका घरात ठेवावं. एकमेकांच्या समस्या, वेदना, सल या दहा दिवसांत ते समजून घेऊ शकतील. भर उन्हात, घामाच्या धारेत कष्ट करत जगणं आणि ए सी ची हवा खात मानसिक तणावात जगणं काय असतं हे एकमेकांना कळू शकेल. एकत्र राहून मैत्री करतील, एकमेकांची दुःख वाटून घेतील, वादविवाद करून तोडगा काढतील. त्यामुळे समाजापर्यंत किमान खरी परिस्थिती तरी पोहोचेल. 'हम सब एक है' चा नारा देऊन या एकत्र...... होऊ द्या असाही एक "जनसामान्यांचा बिग बॉस......"

- डॉ. संदीप सोमेश्वर टोंगळे.

Saturday, May 19, 2018

मनातला "कचरा"


          दैनंदिन जीवनातल्या अनावश्यक गोष्टी आपण कचऱ्यात टाकून देतो तसंच मनात येणारे अनावश्यक विचार सुद्धा आपण कचऱ्यात टाकून द्यायला हवेत. पण टाकून दिलेला कचरा म्हणजे टाकाऊ वस्तू असो वा मनात येणारे निरूपयोगी विचार असो हे दुसऱ्याला त्रासदायक होतील अशा ठिकाणी आपण टाकायला नको. कारण आजकाल कुरकुरे, चिप्स यांची रिकामी पाकिटे, पाण्याची रिकामी बाटली यांचा कचरा रस्त्यावर खूप प्रमाणात पडलेला दिसतो. याच कचऱ्यामुळे पावसाळ्यात गटारी तुंबून गटारीतलं घाण पाणी बाहेर येऊन रस्त्यावर साठू लागतं आणि रोगराई पसरू लागते. स्वच्छता कामगार आपलं गाव स्वच्छ ठेवण्याचं त्यांचं काम अगदी व्यवस्थित करत असतात पण एक गावकरी म्हणून आपण असा कचरा कचरपेटीतच टाकून त्यांना छोटीशी मदत करू शकतो आणि पावसाळ्यात होणाऱ्या संभाव्य आजारांपासून खूप जणांची मुक्तता करू शकतो. चला तर मग हा भौतिक कचरा कचरपेटीच टाकू आणि मनातला "कचरा" योगधारणेद्वारे नष्ट करू म्हणजे कोणत्याच कचऱ्याचा कोणाला त्रास होणार नाही.

- डॉ. संदीप सोमेश्वर टोंगळे.

Thursday, May 17, 2018

मी बी घडतो आहे......


आकाशाला गवसणी
घालणारा तो माझा पतंग
मला नेहमीच आठवतो,
तेव्हा नकळत डोळ्यात
माझ्या पाणी साठवतो,
त्या बालपणीच्या सुंदर
विश्वात मला पाठवतो,
अन त्या चिमुकल्या
तेजस्वी डोळ्यातल्या
स्वप्नांना मला भेटवतो......

डोळ्यातली स्वप्न
डोक्यात घेऊन
मी लढतो आहे,
अनुभवांची शिदोरी बांधत,
तुमच्यासारखंच
मी बी घडतो आहे......

नकळत मनात येणाऱ्या
तुटक्या फूटक्या शब्दात
मी सल माझी मांडत राहतो,
मनातल्या असंख्य वेदना
पापणीच्या आतच सांडत राहतो,
विचारांची घालमेल झाली
की स्वतःशीच भांडत राहतो,
डोक्यातल्या घातक विचारांना
सदविचारांच्या उखळीत
नेहमीच कांडत राहतो......

मनातल्या वेदना
डोळ्यात साठवून
मी रडतो आहे,
चांगले विचार मांडत
तुमच्यासमोर
मी बी घडतो आहे......

अर्थ नसतो काहीच
नंतरच्या आकांतात
आणि आरोळ्यात
रक्तबंबाळ झालोय मी
अनेक आरोपांच्या अन
अफवांच्या थारोळ्यात,
पण थकलेलं हे मन माझं
नेहमीच रमत राहतं
माझ्या लेखात आणि
कवितांच्या चारोळ्यात......

माझ्या अस्तित्वाची
लढाई लढण्यासाठी
मी धडपडतो आहे,
निरंतर जपत
सामाजिक बांधिलकी
मी बी घडतो आहे......

- डॉ. संदीप सोमेश्वर टोंगळे.

Sunday, May 6, 2018

"वेदना"

         मागे एकदा मी असाच क्लिनिक मध्ये बसलो होतो तेव्हा एक ओळखीचीच कैंसरग्रस्त महिला तिच्या 2 वर्षाच्या मुलीला तपासण्यासाठी घेऊन आली. मी बाळाला व्यवस्थीत तपासलं आणि रक्ताची तपासणी करण्यासाठी waiting रूम मधे बसवलं. थोड्यावेळाने waiting रूम मधून कसला तरी आवाज येतोय म्हणून मी पहायला गेलो तर माझी नजर waiting रूम मधे बसलेल्या त्या महिले कड़े गेली. ती महिला तिच्या बाळासोबत खेळत होती. बाळाचं बोलणं, चालणं, हालचाली यावर ती बेभान होऊन हसत होती, त्या बाळाची छोट्यात छोटी प्रत्येक गोष्ट ती आनंदाने सेलिब्रेट करत होती. ते पाहून माझ्या मनात विचार आला की ही महिला कैंसर ग्रस्त असून सुद्धा किती आनंदाने राहतेय, पुढे येईल तो क्षण मनसोक्त सेलिब्रेट करतेय. आणि आपण नसलेली दुःख कुरवाळत बसलोय, आयुष्याबद्दल तक्रारी करतोय. आपण सुद्धा असाच आनंद साजरा केला पाहिजे प्रत्येक गोष्टीचा, प्रत्येक क्षणाचा, प्रत्येक विजयाचा. आपणही असच हसलं पाहिजे, नाचलं पाहिजे, हे सुंदर आयुष्य मनसोक्त जगलं पाहिजे आणि स्वताला म्हटलं पाहिजे कर मनाला वाट्टेल ते अन मनाला पटेल ते...... आपल्या मनातल्या "वेदना" सुद्धा सेलिब्रेट करता आल्या पाहिजेत, त्यालाच खरं आयुष्य जगणं म्हणतात.

- डॉ संदीप सोमेश्वर टोंगळे.